Utskriftsversjon | Vilkår | Personvern

Safon.org er ein nettressurs för kultur og miljø med utgangspunkt i skandinavisk kystkultur i vidaste meining, inkludert minoritetskulturar og kulturmøte. Kjeldetypane inkluderer artiklar, bøker, bilde og pekarsamlingar. Safon.org har 2 509 artiklar og 4 289 bilde og andre mediafiler så langt, og fleire er på veg. Du finn eit tilfeldig utval av smakebitar frå dessa artiklane her på hovudsida kvar dag.

I dag er det fredag den 12. mars 2010. Den 12. mars er det gregorsmess etter primstaven.  

Siste artikkel

Mat

Bimuelos er populær ḥanukkámat blant sefardím frå Balkan og mange andre plassar. Ordet bimuelos, som òg kan bli skrive bumuelos, birmuelos, bermuelos, burmuelos eller bulemas, er djudíospanjol og heng samen med spansk «bunuelo»; i Tyrkia seier ein òg lokmas, og i Hellas λουκουμαδες (loukoumades).   Les meir …

Ein kvede (Cydonia oblonga; nyn., bm. kvede, da. kvæde, sv. kvitten) eller eit kvedetre er eit lauvfellande tre i rosefamilien og den einaste arten i slekta Cydonia. Kveden kan bli opp til sju meter høg og blomstrar i mai med 5 cm store lyseraude til kvite blomstrar. Den etterfølgjande frukta er gul og velduftande, men har eit tree, knapt etande, fruktkjøtt. Frukta kan kokast till syltetöy, marmelade eller gelé. I Sør-Europa, slik som i Italia og Spania, lagar de kvedebrød (italiensk cotognata og kastiljansk carne de membrillo), eit slags marmelade-snop av like vektdeler sukker og kvedemos som får koke i langkok og som så stivnar til geléaktig konsistens.   Les meir …

Sildball (lokal uttale sillbaill), òg kalla sildeball nokre plassar, er ein matrett som hovudsaklig blir bruka kring Ytre Nordmør og Fosen, men som òg blir noko bruka elles i Midt-Norge. Hovudingrediensane i sildball er sild (fersk sild eller spekesild), potet, løk og mjøl (oftast byggmjøl). Ingrediensane blir hakka eller samenmolne til ein tjukk farse som så blir forma til kulor med ca 5–8 cm diameter og koka — ofte samen med kålrabi og gulrøter — til de flyt opp.   Les meir …

Personar

Abraham Geiger (1810–1874) var ein tysk-asjkenazisk rabbinar og religionshistorikar med jødedom og islām som hovudfelt som var ein av leiarane i etableringa av den tyske reformjødedommen. Han arbeidde for å fjerne alle nasjonalistiske elementa — og da særlig trua på at jødane er det utvelte folket. Han la elles vekt på at jødedommen er ei religion i utvikling og endring.   Les meir …

Kystkultur

Nordlandsbåt viser til opne båtar av ymse størrelsar som tradisjonelt har vorte bygd i Nordland og Troms. Ein nordlandsbåt av ny type (etter begynnelsen av 1800-talet) har rette og høge stamnar som står mesta vinkelrett på kjølen og langt, lett, slankt skrog. Nordlandsbåtane er klinkbygde og har både årar og råsegl.   Les meir …

Ein slupp er ei lita seglskute, oftast med éi todelt master med gaffelsegl og tre forsegl. Han har permanent baugspryd eller klyverbom. Sluppen vart i store trekk bygd og rigga som ein kutter, men var oftast mindre enn kutterane.   Les meir …

Kunst og handverk

Jærhus er ein type hus som er rekna som typisk för Jæren i Rogaland fylke. Hustypen vart mykje bruka fram mot de første åra på 1900-talet. Etter kvart vart hustypen rekna som gammeldags, og mange slike hus vart revne för å gje rom för meir moderne typar. Det finst trulig berre noko over 100 jærhus att. Få av dessa er frå tida före 1800, og få er tekne vare på i opprinnelig stil.   Les meir …

Ei stavkirkje er ei kirkje bygd av tre med ein berande konstruksjon av loddrette stavar (stolpar) som står på liggjande svillor eller syllstokkar og ber stavleie. De konstruktive ledda i veggen danar rammor med ei utfylling av ståande plankar eller tilor. Stavane har gjeve namn til kirkjetypen. I vår tid blir stavkirkjone rekna å vara blant de viktigaste representantane for europeisk mellomalderarkitektur i tre og er representert ved Urnes stavkirkje på UNESCO si liste over verdsarven. I mellomalderen var det trulig over 1 000 stavkirkjor i Norge (nokre meiner det kan ha vore så mange som opp mot 2 000 kirkjor.), men de fleste forsvann i tida 1350–1650, trulig som følgje av endra behov etter svartedauden og reformasjonen. I 1650 var det kring 270 stavkirkjor att, og i neste hundreårsperiode forsvann 136 av dessa. I dag finst det berre att 28 av de gamle stavkirkjone i Norge.   Les meir …

Musikk

Ustād Ali Akbar Khan (bengali আলী আকবর খাঁ, 1922–2009), ofte kalla Khansahib, var ein musikar i Maihar-gharānāen av hindustansk klassisk musikk som først og fremst var kjent som ein virtuos sarōdspelar. Ustād Ali Akbar Khan spela ein avgjerande rolle i arbeidet för å gjera indisk klassisk musikk populær i Vesten, både som utøvar (ofte samen med Ravi Shankar) og som lærar. Han grunnla ein musikkskule i Kolkata i 1956, og i 1967 sette han i gang Ali Akbar College of Music, som no har San Rafael i California som hovudsete og ei avdeling i Basel i Sveits. I tillegg til arbeidet sitt med som utøvar og komponist innaför det tradisjonelle rāga-systemet er Ali Akbar Khan kjent som filmmusikk-komponist.   Les meir …

Menuett er ein tradisjonell barokkdans av fransk opphav. Menuetten går i moderat, grasiøs tretakt og har to deler som kvar blir repetert i si opprinnelige form. Menuetten var ein av de best likte dansane ved hoffet til Louis XIV av Frankrike. Menuetten kom inn i den klassiske musikken gjenom den barokke dansesuiten og vart enda meir utbreidd da han vart etablert som fast tredjesats i klassisistiske symfoniar. I skandinavisk folkemusikk finst menuetten stadvis i Norge, Sverige og Finland — nokre gonger under noko olikt namn, slik som «Melodont» i Sunndalen.   Les meir …

Populære sidor

• Synagoge (vist 5849 g.)
• Jødedom (vist 5268 g.)
• Islām (vist 4040 g.)
• Geitbåt (vist 3861 g.)
• Sikhisme (vist 3683 g.)
• Portugisarjødar (vist 3662 g.)
• Jiddisch-norsk ordbok - P (vist 3543 g.)
• Synagogen i Arkitekt Christies gate i Trondheim (vist 3324 g.)
• Samar (vist 3258 g.)
• Buddhisme (vist 3155 g.)
• Det osmanske riket (vist 3058 g.)
• Jødisk mat (vist 2771 g.)
• Indisk mat (vist 2620 g.)
• Jiddisch-norsk ordbok - A (vist 2607 g.)
• Hinduisme (vist 2538 g.)
• Pesaḥ (vist 2491 g.)
• Sefer (vist 2435 g.)
• Aasmund Olavsson Vinje (vist 2130 g.)
• Ḥasidisk jødedom (vist 2128 g.)
• Fjording (vist 2127 g.)
• Harar (vist 2117 g.)
• Ḥanukká (vist 2070 g.)
• Generelt om jødedom (vist 2068 g.)
• Kva er ein synagoge (vist 1965 g.)
• Grindverk (vist 1949 g.)
• Romanifolk (vist 1936 g.)
• Ortodoks jødedom (vist 1900 g.)
• Tallét (vist 1893 g.)
• Nordmør (vist 1870 g.)
• Midt-Norge (vist 1858 g.)
• Borecas (vist 1854 g.)
• Bacalao (vist 1758 g.)
• Sjabungót (vist 1753 g.)
• Rekonstruksjonistisk jødedom (vist 1744 g.)
• Bahá’ítru (vist 1737 g.)
• Jødekakor (vist 1724 g.)
• Sjabbát (vist 1717 g.)
• Oktant (vist 1655 g.)
• Regina Jonas (vist 1646 g.)
• Jødestjerne (vist 1630 g.)
• Hebraisk (vist 1601 g.)
• Aasmund Olavsson Vinje: «Blåmann, Blåmann, bukken min» (vist 1596 g.)
• Jiddisch-norsk ordbok (vist 1596 g.)
• Georg Friedrich Händel (vist 1567 g.)
• Draft (vist 1540 g.)
• Kasjrút (vist 1517 g.)
• Peter Christen Asbjørnsen (vist 1509 g.)
• Norsk-engelsk temaordliste (vist 1498 g.)
• Bussruta Aure–Trondheim (vist 1493 g.)
• Fish and chips (vist 1486 g.)
• Israelitischer Tempel i Poolstraße i Hamborg (vist 1486 g.)
• Saud (vist 1482 g.)
• Alfa 1-antitrypsinmangel (vist 1451 g.)
• Torá (vist 1451 g.)
• Kleppfisk (vist 1441 g.)
• Törrfisk (vist 1440 g.)
• Sefardím (vist 1431 g.)
• Harimandir Sāhib (vist 1429 g.)
• Jødar (vist 1409 g.)
• Stabbur (vist 1400 g.)