Jiddisch-norsk ordbok - B
Frå Safon.org
| JIDDISCH · ייִדישׁ |
| ORDBOK · ווערטערבוך A · B · C · D · E · F · G · H |
Innhaldsliste |
[endre] Ba
bahavnt adj. erfaren, rutinert, dyktig / bahavnt in ‘erfaren med, rutinert i, dyktig i’
ba prep. hos, med, på / Tsveitns shraib ich dír, az ba unz hott zich getroffn an umglikk mit a glikk éinem. ‘For det andre skriv eg [til] deg at hos oss er det skjedd ei ulykke og ei lykke saman [=på same tid].’
bam = ba dem / Bam sòf dręshn iz gekummen in dòrf a bérntraiber. ‘På slutten av trøskinga kom det ein bjørnetemmar til landsbyen.’ (Der knecht, s. 46)
bai- hos- [dial.: bá- [NTY, POL]; bai- [LIT]]
báies (hebr., ‘hus’) / besmędresh (pl. bottemedróshem) n. ‘studiehus, bedehus’ / besoilem (pl. -s el. besalmen) m. ‘gravlund’
baike f. forteljing, eventyr
bail (pl. -n) f. kul m., bulk m.
baisn v. bite
baitl (pl. -en) m. lommebok f.
baizach (pl. -n) f. bisak m, biting m.
bakkn n. baking / Di mamme iz gevén a maidem in kóchn, bakkn, neien, shtrikkn. ‘Mora var eit ess i koking, baking, sauming (sying), strikking.’ (Der knecht, s. 52)
bal- (hebr. ‘meister’) / bàlbó’s m. ‘jødisk husbond; mannleg sjef’ / balbó’ste f. ‘jødisk husfrue; kvinneleg sjef’ / balbus m. ‘kristen husbond; kristen sjef’ balbuste f. ‘kristen husfrue; kristen kvinneleg sjef’
bald adv. snart; straks
balmelòche (pl -s) m. handverkar / Vest zain a balmelòche. ‘Du kjem til å bli handverkar.’
balmilchóme = balmechóme m. soldat [NTY] {jfr. zelner}
band (pl. bęnd el. bęnder) m. band (av bokverk)
barg (pl. bęrg el. bęrger) m. fjell, berg / Afìle inmittn zummer zainen òfn barg geshtannen kalte nęcht. Til og med midt på sommaren var det kalde netter. (Der knecht, s. 9)
barímen zich v. braute, fara med sjølvskryt
baríches adv. utførleg
barmazzl m. (p, -es) person som har hell med seg
barmitsve m. bar miṣvá, konfirmasjon, høgtid ved 13-årsdagen til jødiske gutar
barsht = bęrsht (pl. -n) f. børste
barshtn = bęrshtn v. børste
bataitn (p hott bataitn) v. bety, tyde
bãvel n. bomull
bavundern (p hòt bavundert) v. beundre
bavunderung f. beundring
[endre] Be
beęmmes adv. verkeleg, sanneleg
beérech adv. omlag, cirka
beign (p. hott geboign) v.imperf. bøye / beign zich ‘bøye seg’
béin m. bein, knoke
béinerdik adj. beinut
beis (pl. -n) f. beth {2. bokstaven i det hebraiske alfabetet}
beiz adv. sint; dårleg; (om mynt:) falsk
bekitser adv. kort, kort sagt
bekoiech adv. i stand til
bęntshn v. signe, velsigne, lesa signing over; be bordbøn
bérntraiber m. bjørnetemmar / Bam sòf dręshn iz gekumnen in dorf a bérntraiber. ‘På slutten av trøskinga, kom det ein bjørnetemmar til landsbyen.’ (Der knecht, s. 46)
berchabbe interj. velkommen
bęst adj. best (kan ikkje brukast i predikativ) / in bęstn fall ‘i beste fall’
beshólem adv. roleg, i fred
bętt n. seng
betéve adv. av natur
bęttgevant n. sengklede
bétn (p hott gebétn) v. be / M’hòt gebétn Jánkevn zingen un er hott gezungen der mammes a vigglíd. S’iz di pouerem voilgefęlln. ‘Dei bad Jankev om å synge, og han song voggesongen etter mora. Bøndene likte han [=songen] godt.’ (Der knecht, s. 45)
bechùsh adv. tydeleg, klår
[endre] Bi
bifràt adv. serleg
biks (pl. -n) f. gevær n, børse f.
bissl n. / a bissl ‘litt’
bitter adj. bitter
bichides adv. åleine
biz konj at {jfr. az} / Di mamme hott ir dertseilt azoine vęrtlech azoi lang, biz Kreindl iz avękk. ‘Mora fortalte henne slike historier så lenge at Kreindl gikk.’
[endre] Bl
blai n. bly
'blaibn (p iz geblibbn) v. bli, bli verande, halde seg / Nóchn davvenen flegt der tatte blaibn zitsn ibber a séfer. ‘Etter bøna bruka faren å bli sitjande over ei religiøs bok.’ (Der nign, s. 95) / Vi voil er hott farbracht a sach indrousn iz dos pónem geblibbn shtótish bléich. ‘Sjølv om han var mykje ute, heldt ansiktet seg byaktig bleikt.’ (Der knecht, s. 10)
blaiféder (pl. -n) f. blyant m.
bléich adj. bleik / Vi voil er hott farbracht a sach indrousn iz dos pónem geblibbn shtótish bléich. ‘Sjølv om han var mykje ute, heldt ansiktet seg byaktig bleikt.’ (Der knecht, s. 10)
blou = bló adj. blå
blondzhn = blondzn = blonken v. feile, gå feil, rote seg vekk
blózn (p hott geblózn) v. blåse
blúm blomster
[endre] Bo
boidem (pl. -s el. beidem el. beidemer) m. loft (mørk-)
boiern v. bora
boign m. boge
boim (pl. beimer) m. tre (på rot)
boire m. skapar, gud
boireóilem m. verdsskapar, universets skapar
bórd (pl. bérd) f. skjegg, bart
borsht m. borscht, raudbetsuppe
bórshtéin m. rav
bortn (pl. -s) m. breidd, strand
bórves adj. berrføtt
bóser vedòm m. kjøtt og blod, menneske
boud (pl. -n) f. lukka vogn; hytte
bouen v. byggje
bouch (pl. baicher) m. buk, mage
bócher (pl. bochùrem el. bochúrem) m. gut, ungdom; ungkar / Er iz geblibbn a bócher. ‘Han vart verande ugift.’
bócherçe [NTY] smågut [dial.: bócherçe [NTY]]
bócherl n. smågut
[endre] Br
bręgg (pl. -n el. -es) m. breidd, strand
breire f. val
bréit adj. breid
bréitkeit n. breidd
bręnnen v. brenne
bręngen (p gebracht) v. bringe
brífçe [NTY] lite brev
brilln pl. briller
Brissl geo. Brussel
bris-míle f. berít milá, omskjeringsfest av jødisk gut
brív (pl. =) m. brev / Zi hott gekont reidn daitsh, shraibn a lóshn-kóideshdikn brív. ‘Ho kunne tala tysk, skrive brev på hebraisk [eig.: ‘Det heilage språket’].’ (Der knecht, s. 52) / Dos jingl hott allemen geshribbn a bríf. ‘Guten skreiv [el. har skrive] eit brev til alle saman.’ / Ich hobb geleient dem bríf fun im. ‘Eg har lese brevet frå honom.’
brívl n. lite brev
broigez adj. arg, galen
broit (pl. =) n. brød [dial.: brout [KUR]]
broun adj. brun
brummen v. (p hott gebrummt) brumme, nynne
[endre] Bu
bulke (pl. -s) f. rundstykke, bolle
búshe f. skam
búchshtób [NTY] bokstav
