Jiṣ’ḥák Alfassi
Frå Safon.org
Rebbí Jiṣ’ḥák ben Jangakób hakkohén Alfassi (1013–1103), hebr. יִצְחָק הַכֹּהֵן אַלְפַסִּי Jiṣḥāq hakkōhēn Alfassī, ofte kalla רי”ף RIF, særleg blant asjkenazím, var ein sefardisk rabbinar som er særleg kjend for verket Sefer hahalakhót, ofte rekna som det første storverket i den halakhiske litteraturen.
Innhaldsliste |
[endre] Biografi
Jiṣ’ḥak ben Jangakób hakkohén vart fødd i Algerie i 1013 og studerte i Kairouan i Tunisia under Nissím ben Jangakób og Ḥananél ben Husjiél, dei anerkjente rabbinske autoritetane i Nord-Afrika på den tida. Han flytta seinare til Fez i Marokko til eit meir tolerant miljø. Det jødiske samfunnet i Fez tok på seg å støtte honom og familien hans slik at han kunne arbeide uforstyrra på boka Sefer hahalakhót. Dei grunnla òg ein jesjibá (eit Torá-akademi) i namnet hans, og mange studentar kom reisande frå heile Marokko for å studere under honom. Jiṣ’ḥak ben Jangakób hakkohén vart verande i Fez i 40 år og fullførte Sefer hahalakhót i løpet av tida si der. Etterkvart vart han kjent under namnet Alfassi, som er arabisk for ‘frå Fez’;. Tilnamnet RIF kjem frå «Rebbí Jishak alFassi».
I 1088 vart han rapportert til styresmaktene av ukjente grunnar. Han forlét Fez og flykta åt Spania, der han vart utnemnt til leiar for jesjibáen i Lucena i 1089.
Jiṣ’ḥák Alfassi døde ved 90 års alder i 1103.
På sett og vis kan ein seie at Jiṣ’ḥák Alfassi var avslutninga på den geoniske perioden. Den siste av dei babylonske geoním, Ḥai gaón, døde da Alfassi var 25 år gammal. Alfassi sjølv vart kalla «gaón» av fleire tidlege halakhiske autoritetar. Den mest kjende av studentane hans var Jehudá halleví.
[endre] Verk
[endre] Séfer hahalakhót
Séfer hahalakhót utleier alle dei klåre lovavgjerslene frå dei tre Talmúd-voluma Séder Mongéd, Séder Nasjím og Séder Nezikín i tillegg til enkelttraktatane Berakhót (ein del av Séder Zerangím) og Ḥullín (ein del av Séder Kodasjím). Alfassi transkriberte dei halakhiske konklusjonane frå Talmúd ordrett, utan dei kringliggjande drøftingane, og han utelét òg alt aggadisk materiale. Dette verket vart spreidd i avskrifter føre tida åt Rashi og andre kommentatorar og førte med seg ei djuptgripande endring i studiepraksisen åt samtidige og seinare jødar: Med Séfer hahalakhót vart det elles svært tunglesne Talmúd bablí gjort tilgjengeleg for vanlege folk. Boka Séfer hahalakhót vart snart kjend under tilnamnet «Talmúd katán» (‘litle-Talmúd’). Ho blir òg kalla «Hilkhót RIF», eller ‘RIF sine halakhót’.
[endre] Lenkjer
| This article is based entirely or in part on the article “Isaac Alfasi” from the English Wikipedia. It may be copied, distributed and/or modified according to the conditions of the GNU Free Documentation License. |
