Gurū Tēgh Bahādur

Frå Safon.org

Sikhismen

emnesida

Sikh-gurūar

Nānak Dēv Angād Dēv Amar Dās Rām Dās Ardjan Dēv Hari Gōbindh Hari Rāi Hari Krisjan Tēgh Bahādur Gōbindh Singh

Skrifter

Gurū Granth Sāhib

Bāṇī - «Tjåpaī» «Djāp Sāhib» «Djapdjī Sāhib» «Mul mantra» «Sukhmani» Dasam Granth

Filosofi

simran (Guds sanning) sēvā (dugnad, frivillig arbeid) tre søyler

Nām djapō (gudsteneste) kirat karni (ærleg arbeid) vaṇḍ tjakkō (del goda)

fem vonde

kām (blind attrå) krōdh (raseri) lōbh (grådigheit) mōh (blind materialisme) ahankar (arroganse)

fem gode

sat (sanning) santōkh (tilfredsheit) daya (medkjensle) nimrata (audmjukskap) pyārē (kjærleik)

Khalsā

Pandj kakkē: 1 kēsj (uklipt hår) 2 kāṛā (stålarmband) 3 kanghā (stålkam) 4 katjhā (underbrok) 5 kirpān (sabel)

Heilage stader

Amritsar

Harimandir Sāhib («Det gylne tempelet»)

gurduārā

Folk og språk

Pandjāb - sikhar

pandjābī - gurmukhī

Gurū Tēgh Bahādur djī (1. april 1621—11. november 1675) var den niande av dei ti sikh-gurūane og vart gurū den 20. mars 1665 som etterfølgjar etter grandnevøen sin, gurū Hari Krisjan. Føre gurū Tēgh Bahādur døde, utpeikte han sonen sin Gōbindh Rāi — som seinare fekk namnet gurū Gōbindh Singh — som den tiande (og, som det skulle vise seg, siste) av sikh-gurūane i menneskeleg form. Det følgjande er ei oppsummering av hovudhøgdepunkta i livet åt gurū Tēgh Bahādur:

• Han lét byggje byen Ānandpūr Sāhib.
• Han reiste kring ulike deler av India.
• Han var ansvarleg for berginga av dei kasjmirske hinduane som vart forfølgte av mughalane, men mista sjølv livet.
• Han bidrog med fleire hundre hymnar til Ādī Granth.
• Sālōkane (Mahal 9) mot slutten av Ādī Granth er svært populære.
• Gurū Tēgh Bahādur døydde som martyr i Delhi under mughalkeisaren Aurangzeb.
• Gurduārāer bygde til gurū Tēgh Bahādur sitt minne inkluderer:
  • Gurduārā Sis Gandj i Tjandni Tjåk i Delhi, kor han vart avretta ved halshogging.
  • Gurduārā Rakab Gandj Sāhib i Delhi, der Lakhi Shah Vandjara brente ned huset sitt der lekamen åt gurū Tēgh Bahādur låg, slik at kroppen hans kunne bli kremert.

[endre] Lenkjer

• Sri Guru Tegh Bahadur Sahib,
• AllAboutSikhs.com,
• Video - Teg Bahadur Simriey,
• Sikhs.org,
• Sikh-History.com

[endre] Lyd

• Sukhmani Sahib Mp3,Real Audio, Real Audio download

Denne artikkelen er heilt eller delvis basert på artikkelen «Guru Teg Bahadur» frå Nynorsk Wikipedia og kan kopierast, distribuerast og/eller endrast slik det er sett opp i GNU fri dokumentasjonslisens.