Etróg

Frå Safon.org

Etróg
Systematikk
Rike: Plantæ Rekkje: Spermatophyta Underrekkje: Angiospermæ Klasse: Eudicotyledonæ Underklasse: Actinopterygii Orden: Sapindales Familie: Rutaceæ Slekt: Citrus Art: medica
Vitskapleg namn
Citrus medica Linné

Etróg (hebr. אֶתְרוֹג; lat. Citrus medica), òg kalla cedrat, sukatsitron eller søtsitron på norsk, er ei svært aromatisk, sitronliknande frukt av sitrusfamilien. Etróg er ein av arbangá miním (dei fire slaga) som blir bruka symbolsk under sukkót (lauvhyttefesten). Det finst fleire typar etróg, men ikkje alle er kasjér til bruk for arbangá miním. Blant dei som ikkje blir bruka for dette er fingeretróg («buddhahand») og florentinsk etróg. I tillegg blir albedoen (det kvite området mellom ytterskalet og sjølve fruktkjøtet) bruka til å laga sukatar. I tidlegare tider har skalet vorte bruka som medisin og som parfyme for klede.

[endre] Bruk under sukkót

Dei variantane av etróg som blir bruka under sukkót er levantinske etrogím, jemenittiske etrogím, marokkanske etrogím, calabriske etrogím og greske etrogím. Florentinske etrogím blir ikkje bruka, og heller ikkje den noko fjernare slektningen buddhahender.

[endre] Simaním (teikn)

Simaním (teikn) på at ein etróg er kasjér.

Foto: NeedsAlert

Teikna på at ein etróg er kasjér er:

1. det gule skalet skal vera klumput;
2. rotenden av frukta skal vera innsøkt (konkav) ved overgangen til pedunkelen.
3. albedoen, eller den kvite delen mellom skalet og fruktkjøtet, skal vera tjukk, og det skal vera lite fruktkjøt, og fruktkjøtet er relativt tørt; og
4. steinane skal vera langsgåande heller enn tversgåande.

[endre] Galleri

Marokkansk etróg. Foto: CitricAsset	Marokkanske berberar går opp i fjella til frukthagane sine. Foto: BlackDot	Marokkanske berberar i etróghagen sin. Foto: BlackDot	Heil og oppskoren etróg sett frå ulike vinklar. Foto: Foro Gou
Jemenittisk etróg bruka av ein temaní under sukkót. Foto: BlackDot	«Buddhahand» er ein etrógtype som ikkje blir bruka under sukkót. Foto: Wonderferret