|
Artiklar
Ein lauvkniv er ein langblada kniv med lett konkav egg og innoverbøygd hake ved spissen som tradisjonelt har vorte bruka til lauving — det vil seie sanking av lauv til fôr for feet. Lauvknivar liknar noko på sigdar, men bladet er mesta på line med handtaket, i motsetnad til sigdane, der bladet står meir eller mindre vinkelrett på handtaket. Les meir …
Spælsau, kjent som Old Norwegian Short Tail Landrace på engelsk, er ein noko modifisert, norsk sauerase som mange meiner er den opprinnelege sauerasen i Noreg. Sauen er godt tilpassa klimaet i Noreg og kan sporast tilbake til jarnalderen. Spælsauene er i dag utbreidde over heile landet og heile 22 % av dyra tilslutta sauekontrollen er spælsau. Islandske sauer er svært nært i slekt med spælsauen. Les meir …
Dalasauen er ei krysning mellom spælsau og ulike engelske rasar ( sutherlandsau, leicestersau og sjeviot). Han er ein relativt stor sau med middels ullkvalitet. Dalasauer er vanlege over heile Noreg, og 43 % av dyra tilslutta Sauekontrollen er dalasauer. Dalasauen har opphav i den innblandinga av leicestersau og delvis sjeviotsau i den gammalnorske sauen som begynte kring 1860. Desse blandingstypane viste seg å konkurrere godt i vestlandske fjordbygder med godt sommarbeite og god vinterfôring. Les meir …
Lyngshest eller nordlandshest er ein hesterase frå Nord-Noreg. Lyngshesten blir rekna som ein stor ponni. Mankehøgda er kring 130–140 cm. Fargen er vanlegvis brun, svartbrun, raud eller noko gråskimmel. Hovudbruken av lyngshestar er som ridehest og lett trekkhest. Lyngshesten har anene sine frå dei småe vikinghestane og er ein sterk og nøysam hest med gode bein og hovar. Han vart sett til arbeid på garden eller ute på marka og var vant til å jobbe hardt. Desse hestane var aldri i hus og fekk ikkje tilskot av kjøpefôr slik det er vanleg i dag. Dei måtte skaffe seg mat sjølve i inn- og utmark. Dei åt det mest dei kom over av grønt. Les meir …
Fjording eller fjordhest er ein vestnorsk hesterase. Han blir rekna som det norske nasjonalhesten. Fjordingen er kjenneteikna med den blakke fargen sin og med den karakteristiske ståande manen. Manen har òg ein såkalla ål — ei mørk stripe frå manke til hale. Fjordingar med broten eller manglande ål blir ikkje godkjente. Vanleg mankehøgd er kring 135–150 cm, men høgder ned i 125 og opp i 155 er ikkje uvanlege. Den blakke fargen finst i fem godkjente nyansar: brunblakk, raudblakk, ullsblakk, grå og gulblakk. Fjordingen er hardfør og allsidig og kan bli bruka til mykje forskjellig. Han eignar seg bra som trekkhest. Fjordingen stammar opprinneleg frå den eldste typen nolevande hest i verda, den utryddingstruga przewalskihesten, og han er ein av dei hesterasane i verda som liknar mest på den opprinnelege hesterasen. Les meir … Eit stabbur (stav-bur), òg kalla bur, stolpehus og stolpebu, er ei lita bygning som står på stavar av tre eller stabbar av stein i staden for å stå over ein kjellar, på grunnmur eller rett på bakken. Visse typar toetasjes stabbur blir mange stader kalla stabbursloft eller loft. Primærfunksjonen til eit stabbur er å vera lagerplass for mat (oftast korn- og kjøtmat, men òg frukt nokre stader), klede og andre ting ein ikkje vil at mus, rotter og andre dyr skal ha tilgang til. Nokre stader brukar ein òg stabbura til overnattingsrom. Stabbur er svært vanlege i nordskandinavisk, samisk, austersjøfinsk og nordvest- russisk kultur, men finst òg mellom anna i Asturias og Galicia i det nordvestlege Spania ( hórreo, panera), i det nordlege Portugal ( espigueiro) og blant indianarar i Alaska. Les meir … | 
